Espacio moderno y epistemología. Las relaciones entre Filosofía natural, Física y Metafísica en los siglos XVII y XVIII
PDF

Palabras clave

Espacio
lugar
Filosofía natural
metafísica Space
Place
Natural Philosophy
Physics
MetaPhysics

Cómo citar

Ceceña, R. (2026). Espacio moderno y epistemología. Las relaciones entre Filosofía natural, Física y Metafísica en los siglos XVII y XVIII. Eikasía Revista De Filosofía, (54), 27–40. https://doi.org/10.57027/eikasia.54.2819

Resumen

Buscamos con este trabajo abordar el problema de la forma en que Filosofía natural, Física, Metafísica y Epistemología se articulan en el debate académico de los siglos XVII y XVIII. Nuestro interés es en este sentido destacar cómo se opera un desplazamiento fundamental para el desarrollo del pensamiento occidental que consiste en la rearticulación de las relaciones entre, por un lado, Filosofía natural y Metafísica en el pensamiento escolástico y, por otro lado, entre Filosofía natural (o Física) y Epistemología para el caso del pensamiento moderno en su nacimiento. Nuestra propuesta consiste en entender este proceso como resultado de la crítica al fundamento de lo real que tiene lugar para el pensamiento escolástico en el problema del emplazamiento, esto es, del campo de explicación constituido por la articulación entre lugar y espacio, comprendidos por la Escolástica como conceptos, y que lleva al pensamiento moderno a tomarlo como elemento central de su reflexión. En este proceso, el espacio deja de ser un concepto al interior de la Metafísica para construirse como ente real en la Física moderna y, posteriormente, como fundamento pre-­‐‑ conceptual de conocimiento en la Filosofía moderna, esto es, según una perspectiva epistemológica.

 

https://doi.org/10.57027/eikasia.54.2819
PDF

Citas

Aristóteles, Física, traducción y notas de Ute Schmidt Osmanczik, introducción de Antonio Marino López, UNAM, México, 2001 (Bibliotheca Scrpitorum Græcorum et Romanorum Mexicana).

Bruno, Giordano, De immenso et innumerabilibus, seu de universo & Mundis, Ad illustriss. et Reverendis. Herœm Henrictm Iulium Brunsuicensium & Lunæburgensium Ducem, Halberstadensium, Episcopum, &c. in Jordani Bruni Nolani De triplici inimo et mensura ad trium speculativarum scientiarum & multarum activarum ertium principia libri v. Ad illustriss. & reverendiss. Principem Henricum Julium, Brunsuicensium & Lunæburgensium Ducem, Halberstadensium Epis- copum. Copita cuiusq[ue] libri, proxime post præfationem sunt exposita: Schemtum item & definitionum præcipuarum Index alphabeticus in sine additus, Francofurti: apud Ioannem Wechelum & Petrum Fischerum, 1591.

Ceporinus, Petrus, Theses physicæ de loco et locato, Quas Favante Deo Opt. Max. præside clarissimo, doctissimoque viro, D. M. Iohanne Murdisono, Philosophiæ in celleberrima Lugduno-Batava Academia Professore dignissimo, animi & exercitii gratia publice examinandas proponit Petrus Ceporinus Noviomago-Geldrus. Lugdini Batavorum: ex Officina Ioannis Patii, 1603.

Descartes, René, Meditaciones metafísicas y otros textos, traducción M. López y M. Graña, Madrid, Gredos, 1997.

Descartes, René, Reglas para la dirección del espíritu, introducción, traducción y notas de Juan Manuel Navarro Cordón, Alianza, Madrid, 1984.

Descartes, René, Règles pour la direction de l’esprit, traduction et notes par J. Sirven, Paris, Vrin, 1996 (Biblothèque des Textes Philosophiques).

Fleisner, Joannes, Resp. Disputatio Physica sexta. De Motu generatim, et de Infinito, ex libro 3 akroáseos / ἀκροάσεως, Quam Deo ducente et docente, sub præsidio clarissimi viri Dn. Philippi Leopoldi. Med. & Philosoph. D. in incluta Wittebergesium Academis pro viribus defendam suscipiet, [...] Wittenberge: Typis Martini Henckelij, 1609.

Hartmannus, Daniel, Disputatio physica de loco, Quam in illustri Academia Jenesi, è lib. 4 phýsikés / φύσικὴς akroáseos / ἀκροάσεως deprontam. Sub præsidio M. Michælis Wolfii, Profess. Publ. Exerciti gratia publice institut ... conseutis Daniel Hartmannus, Wismariensis Megapol. Janæ: Typis Weidnerianis, 1612.

Hœferus, Christophorus, Resp. Deixodos / Δείξοδος Topologías / Τοπολογίας, seu Collegii acromatici disputaito septima, De loco, sub Dei Omnipræsentis auspicio, In palestra Ornatisimorum & Doctissimorum Viro- Juvenum, Proposita a Michæle Kalerto, Ciza- Misnico, SS. Theol. Stud. & Alum. Elect. Respondente Christophoro Höfero, Noestadiensi Varisco, Phil. Stud., Lipsæ: Typis exscribebat Georgius Liger, in Michael Kalertus, Præs. Contemplationum physicarum seu Acroasis Aristotelæ, Lipsæ, 1626.

Rosselletus, Georgius, [Theses de ratione formali loci.] Theses philosophicæ pro summa laurea consequenda, cum impugnatione definitionis loci. Quas, Deo faunente, sub præsidio domini Davidis Derodonis Philosophiæ Professoris aud Arausionenses, Tueri conabitr Georgius Rosselletus Nemausenssis. Disputabuntur 9 Iulij 1644 à prima ad vesperam. Aravsioni, Typis Edvardi Rabani, Celsitudinis suæ Urbis & Universitatis Typographi, 1644.

Kant, Immanuel, Transición de los principios metafísicos de la ciencia natural a la física (Opus postumum), Anthropos, Madrid, 1991.

Kant, Immanuel, Opúsculos de Filosofía natural, Alianza, Madrid, 1992.

Kant, Immanuel, Primeros principios metafísicos de la ciencia de la naturaleza, UNAM, México, 1993.

Kant, Immanuel, Crítica de la razón pura, Calihue, Buenos Aires, 2007.

Leibniz, Gottfried Wilhelm, Correspondence Leibniz-Clarke, Presses Universitaires de France, París, 1991. Leibniz, Gottfried Wilhelm, Discours de métaphysique, Flammarion, París, 2001.

Leibniz, Gottfried Wilhelm, Principes de la Nature et de la Grâce. Monadologie, Flammarion, París,1996.

Leibniz, Gottfried Wilhelm, “Antibarbarus physicus”, Die Philosophischen Schriften, Georg Olms, Hildesheim-

New York, 1978, tomo VII.

Newton, Isaac, Principios matemáticos de la Filosofía natural, estudio preliminar, traducción y notas de Antonio

Escohotado, Tecnos, Madrid, 1987.

Suárez, Francisco, Disputaciones metafísicas, edición bilingüe, Traducción de Sergio Rábade Romeo, Salvador

Caballero Sánchez y Antonio Puigcerver Zanon, Madrid, Gredos, 1962-1969, 7 volúmenes.

Suárez, Francisco, Disputaciones metafísicas, presentación de Sergio Rábade Romeo, estudio preliminar de Francisco León Florido, traducción de Sergio Rábade Romeo, Salvador Caballero Sanchez y Antonio

Puigcerver Zanon, Tecnos, Madrid, 2011.

Wideburgius, HenricusDisputatio vi... De speciebus motus, in Enneas dissertationum physiologicarum, generaliorem totius physiologiæ in Acromaticis Aristotelis propositæ doctrinam continens, ex permissu Faculta- tis philosophicæ in... Academia Giessena Cattorum conscripta ac... in gratiam studiosorum ventilata, auctore et præside M. Johanne Arnoldi. Giessæ Hassorum: ecud. N. Hampelius, 1609.

Creative Commons License

Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución-NoComercial-SinDerivadas 4.0.

Descargas

Los datos de descargas todavía no están disponibles.